عزيز الله بيات

168

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

عصر كه خلفا تحت نفوذ و قدرت مماليك بودند ، به استثناى معتضد ، مقتفى نخستين خليفه‌اى بود كه توانست از نفوذ و قدرت خلافت به سرداران و سپاهيان خود تحكم كند . او مردى دلير و شجاع بود و شخصا در جنگها شركت مىكرد . « 1 » مقتفى معاصر است با سلطان سنجر ( 511 - 552 ه . ق . ) و مسعود ابن محمد ( 529 - 547 ه . ق . ) و ملكشاه ثانى پسر سلطان محمود ( 547 ه . ق . ) و محمد ثانى پسر سلطان محمود ( 547 - 554 ه . ق . ) و سليمان شاه ابن سلطان محمد ( 554 - 556 ه . ق . ) از سلسلهء سلجوقيان و آتسز ( 551 - 552 ه . ق . ) و ايل ارسلان ابن آتسز ( 551 - 567 ه . ق . ) از سلسلهء خوارزمشاهيان و اتابك سام و برادرش عز الدين ( 536 - 576 ق . ) از اتابكان يزد و سيف الدين سورى از امراى غور . مهمترين حوادثى كه در دوران خلافت مقتفى در ديگر كشورهاى جهان آن‌روز به وقوع پيوست ، به شرح زير است : آسيا اورشليم : شاه اورشليم فولك پنجم بود . ( 1131 - 1142 م . ) دوران سلطنت وى مواجه با مخالفتهاى امراى لاتينى و حملات تركان عثمانى بود . بعد از وى سلطنت به پسرش بودوئن سوم رسيد ( 1143 - 1163 م . ) چين : در چين سلسلهء سونگ سلطنت مىكرد . ( 960 - 1279 م . ) امپراتور اين‌زمان چين كائوتسونگ است كه در سال 1138 م . با قوم جورجت‌ها عهدنامهء صلح منعقد كرد . حله : بعد از صدقه ابن دبيس ، برادرش محمد جانشين او شد ( 532 ه . ق . ) ( 1137 م . ) و در زمان فرمانروايى برادر ديگرش على ابن دبيس ( 540 - 542 ه . ق . ) ( 1145 - 1150 م . ) اين خاندان يعنى بنى مزيد توسط اتابكان زنگى منقرض شد . ماوراء النهر : در ماوراء النهر ايلك‌خانيان حكومت داشتند . فرمانرواى اين‌زمان ،

--> ( 1 ) . ر ك . تاريخ گزيده ، ص 361 - 362 . الكامل ، ج 19 ، ص 311 . تاريخ ابن خلدون ، ج 2 ، ص 792 - 798 . مختصر الدول ، ص 375 - 382 . حبيب السير ، ج 2 ، ص 322 - 324 . تجارب السلف ، ص 303 - 312 . طبقات ناصرى ، ص 126 . راحت الصدور ، ص 229 . روضة الصفا ، ج 3 ، ص 532 - 534 بناكتى ، ص 201 .